نام کاربری:   کلمه عبور:        کلمه عبور خود را فراموش کرده اید؟  |  ثبت نام

دوازده امام در تورات؛ نگاهی نو به بشارت ابراهيم درسفر پيدايش1

image

دوازده امام در تورات؛ نگاهی نو به بشارت ابراهيم درسفر پيدايش - هادی علی تقوی، محمد قندهاری، محسن فیض بخش

 

چکیده

یکی از پرسش های مربوط به آیات 17: 18 و 17: 20 از سفر پیدایش تورات، این است که آیا این آیات را می توان اشارت و بشارتی به پیامبر اسلام و دوازده امام شیعیان دانست؟ با تأملی دقیق در دعای ابراهیم برای فرزندش اسماعیل علیهما السلام  (پیدایش 18: 17) و نیز نحوۀ استجابت الهی (پیدایش 20: 17) می توان ادعا کرد که خداوند به ابراهیم علیه السلام  بشارت داده که امامت را در پیامبر اسلام و دوازده امام از نسل اسماعیل علیهم السلام  قرار دهد. از سویی با توجّه به قرائن درون متنی و برون متنی ای که نشان می دهد مقصود از «مئود مئود»، پیامبر اسلام است و از سوی دیگر، با ریشه شناسی واژه «ربّی» و هماهنگی آن با مفهوم «امام»، می توان نشان داد که دوازده ربّانی در آیه 17: 20، اشاره ای به دوازده امام شیعیان دارد. هم چنین، هماهنگی ریشه شناختی نام های برخی از دوازده امام با شماری از نام هایی که به عنوان اسامیِ فرزندان اسماعیل در آیات 25: 13_ 15 ذکر شده است، ادّعای پیش گفته را تقویت می کند.

کلیدواژه ها: بشارات سفر پیدایش از عهد عتیق، بشارت فصل هفدهم سفر تکوین، مئودمئود، ربّانی، دوازده امام، امامان از نسل اسماعیل، امامت در تورات.

مقدمه

بشارت پیامبران پیشین به پیامبر اسلام و اهل بیت وی علیهم السلام  همواره یکی از موضوع های مورد گفتگو بین اسلام و یهود و مسیحیت بوده است. قرآن کریم در پاره ای از آیات، بشارات تورات و انجیل و انبیای پیشین به پیامبر اسلام را گوشزد کرده است؛ [5] روایات فراوانی نیز از سوی پیامبر و اهل بیت علیهم السلام  مطرح شده که در آن ها اشاره به بشاراتِ پیامبران پیشین شده است.[6]

فصل هفدهم سفر پیدایش، به ویژه آیات 17: 18 و 17: 20، یکی از بخش های مهم کتاب مقدّس در این زمینه است که در طول تاریخ، گفتگوهای زیادی را به وجود آورده است:

و ابراهیم به خداوند گفت: ای کاش ییشماعِل (اسماعیل) برای وجه تو باقی بماند... (خدا او را پاسخ چنین گفت:) و در مورد ییشماعِل (اسماعیل) (حرف) تو را اجابت کردم. اینک او را برکت خواهم کرد و بزرگش خواهم گردانید به واسطۀ مئودمئود؛ دوازده امام به وجود خواهد آورد و به قوم بزرگی مبدلش خواهم ساخت.[7]

شمار زیادی از دانشمندان مسلمان به این آیات به مثابۀ بشارتی به پیامبر اسلام و اهل بیت ایشان (دوازده امام) نگریسته اند. از  این جمله می توان از  میان اهل تسنن از  اسماعیل بن عبدالرحمن سدی[8] (د. 127 ق)  و نیز مورخ اهل سنت، ابن قتیبۀ دینوری[9] (د. 276 ق) و از میان علمای شیعه، از نعمانی[10] (د. 360 ق) و شیخ مفید[11] (د. 413 ق) یاد کرد. جالب آنکه عالم بزرگ اهل سنت، ابن کثیر دمشقی (د. 774 ق) نیز این آیۀ تورات را بشارتی به دوازده خلیفه پس از پیامبر اکرم می داند که مهدی یکی از  آنان است.[12]

علاوه بر این، شماری از دانشمندان اهل کتاب[13] نیز این آیات را بشارتی برای پیامبر اسلام و دوازده امام از نسل او دانسته اند. برخی از این دانشمندان در قرون متقدم و پیــــش از تکمیــــل دوازده امام از نســـــل پیامبـــــر اکــرم می زیسته اند؛ از جملۀ ایــــن
اشخاص می توان به کعب الاحبار[14]، سرج الیرموکی[15]، عثوا ابن أوسوا[16]، عمران بن خاقان[17] و الحسین بن سلیمان[18] اشاره کرد. همچنین در روایات شیعه، از حداقل یک عالم یهودی[19] و نیز یک راهب نصرانی[20] نقل شده است که بشارت به 12 امام پس از پیامبر اکرم را در کتاب های پدرانشان دیده اند. جالب تر از تمامی این موارد که همگی در سنت اسلامی نقل شده بودند، نقل مسیحی ماجرای بحیرا است که در کتابی به نام مکاشفات بحیرا[21] آمده است. در این نقل چنین آمده که بحیرا به طور سینا می رود و از سوی خدا، الهاماتی بر قلبش می شود.[22] او سپس با پیامبر اسلام روبه رو می شود و ایشان را از روی قرائن می شناسد و بشاراتی که راجع به ایشان شنیده را بازگو می کند.[23] در بخشی از مکالمه، بحیرا به پیامبر می گوید:

و در آن سال، وحی خداوند که با اسماعیل با آن چنین سخن گفته است برآورده خواهد شد: «دوازده مَلِک برای تو متولد خواهند شد» و نیز «دوازده مَلِک از دودمان تو پدید خواهد آمد»[24].

این گزارش نشان می دهد که در فضای مسیحیت در قرون ابتدایی اسلام، دوازده امام از نسل اسماعیل بر دوازده امام از نسل پیامبر منطبق می شده است.

لازم به ذکـــر اســـت اکثــــر علمــــای یهــــودی و مسیـــحی که به اســــلام گرویده انـــد و در باب بشارات قلــــم زده اند، در نگاشته های خود به این بشــــارت نیز استناد کرده اند. برخی مانند ابن ربّن طبری[25]، سموئل مغربی[26] و سعید بن حسن اسکندری[27] تنها از بشارت آیۀ پیدایش 17: 20 به پیامبر اکرم صل الله علیه وآله  بحث کرده و برخی دیگر مانند محمدرضا جدید الاسلام[28]، به بخش دوم آیه[29] نیز اشاره کرده اند. همچنین شواهد تاریخی حاکی از آن است که این آیه نقش مهمی در اسلام آوردن یهودیان[30] و نیز تشیع[31] آنان داشته است.[32]

در دوران معاصر نیز پژوهش های متعدّدی، عمدتاً از سوی دانشوران مسلمان، در این زمینه صورت پذیرفته است. سید سامی بدری[33] تلاش ارزشمندی را به طور مبسوط در راستای تبیین این بشارت کرده است. غیر از وی، نویسندگان دیگری نیز به اجمال به این بشارت پرداخته اند؛ از این جمله اند: جمال الدین شرقاوی[34]، رحمة الله هندی[35]، دکتر حبیب بن عبدالملک[36]، دکتر منقذ بن محمود السقار[37] و صالح بن الحسین الجعفری[38].

به نظر نگارنده، علی رغم حجم بالای پژوهش های صورت گرفته، هنوز  قرائنِ درون متنیِ بسیار محکمی از خودِ نسخه های قدیمیِ تورات به زبان های عبری، سریانی، آرامی، یونانی و لاتین برای دلالتِ این آیات بر پیامبر اسلام و دوازده امام می توان یافت که تاکنون بدان پرداخته نشده است. از سوی دیگر همۀ این پژوهش ها تنها به آیۀ 20: 17 سفر پیدایش پرداخته و از آیات فصل 25 که در آن ها اسامی دوازده فرزند از نسل اسماعیل آمده، غفلت کرده اند. این نوشته تلاشی است برای ارائۀ شواهدی تازه برای دستیابی به فهمی بهتر از آیات موردبحث در عهد عتیق. در این نوشته، ابتدا متن آیۀ 17: 18 سفر پیدایش در نسخه های عهد عتیق به زبان های مختلف تحلیل و دلالت این آیه در موضوع موردبحث، بررسی شده است. پس ازآن، به بررسی متن آیۀ 17: 20 سفر پیدایش در نسخه های عهد عتیق پرداخته شده و تحلیلی برای معانی واژگانی از این آیه که در بحث تأثیرگذارند (یعنی «مئودمئود» و «ربی») ارائه شده است. در انتها نیز دربارۀ اسامی دوازده امام در عهد عتیق بحث شده است.

آنچه این تحقیق را از موارد مشابه پیش گفته متمایز می کند، عمدتاً سه ویژگی است: اول، تلاش برای بررسی نسخه های کهن آیات موردمطالعه و تجزیه وتحلیل واژگان کلیدی آن ها در زبان های عبری، آرامی، سریانی و یونانی؛ دوم، بررسی ارتباط نام های دوازده فرزند اسماعیل با نام های دوازده امام؛ و سوم، بررسی این بشارت در گفته های بحیرا که از طریق متونِ مسیحی به ما رسیده است.

ادامه دارد...

بسم الله الرحمن الرحیم

از مسیحیت بیشتر بدانیم

یک شنبه، 10 آبان 1394
image
  مبشرین کلیسا دائما اسلام را متهم به قوانینی ضد زن میکنند .   و برای اثبات این اتهام تصاویری از زن در نگاه افراط گرایان به تصویر میکشند .   این در حالی است که در اسلام سفارش بسیاری به پاسداشت مقام زن شده است .   اما...
یک شنبه، 29 شهریور 1394
image
      خشونت یکی از نسبت های   باطلی ست که به طور مداوم مبشرین مسیحی و رسانه های غربی در باره اسلام به کار می برند . پاپ بندیکت شانزدهم در اولین سخنرانی خود در آلمان اسلام را دین خشونت نامید . دانمارک با کشیدن...

نحوه جستجو در سایت

1- اینجا کلیک نمایید.

2- عبارت مورد نطر خود را وارد نمایید.

3- اگر بدنبال مقاله ی یا جمله ی مشخصی هستید در قسمت "تنظیمات کلید واژه"، "عبارت دقیق" را انتخاب نمایید.

4- در قسمت "صافی جستجو بوسیله"، فقط "صفحات" را تیک بزنید.

5- به روی دگمه "جستجو" کلیک نمایید.

سوالات متداول

معرفي محصولات

 

 

مجموعه جزوات بررسی های تحلیلی و منصفانه پیرامون مسیحیت تألیف استاد دکتر فریدونی و کتاب محمّد و آل محمّد صلی الله علیهم اجمعین وعده انجیل از گروه پدر مهربان به چاپ رسیدند.

شماره تماس: 

از داخل ايران 09352404609

از خارج 9352404609-98

همچنین کتاب از فریب تا رهایی توسط مؤسسه آفاق به چاپ رسید.

تلفن تماس

22847035

22847786